Przewodnik po Krakowie

Niedaleko Bochni i Gdowa w miejscowości Krakuszowice znajduje się tajemniczy kurhan z czasów przedhistorycznych. Jest on położony na terenie dawnego, nieistniejącego już ogrodu dworskiego.
Kopiec ma wysokość ok. 10 m i w przeciwieństwie do Kopca Kraka czy Wandy jest mocno zarośnięty i niepozorny.

Istnieje wielowiekowa opinia, iż kopiec jest mogiłą królewską. Od dawna rozpalał on wyobraźnię ludu, który przekazywał z pokolenia na pokolenie podania.
Najbardziej popularna legenda głosi, że kopiec to królewska mogiła Kraka II Starszego, który został podstępnie zamordowany przez zazdrosnego o władzę brata - Krakusa Młodszego. Stąd też nazwa miejscowości Krakuszowice.
O bratobójstwie wspominał już żyjący na przełomie XII i XIII w. kronikarz Wincenty Kadłubek tymi słowy: „zaraz po zabicu smoka, młodszy napadł i zgładził brata wspólnika zwycięstwa i królestwa (…)wkrótce po tym oszustwo wyszło na jaw, gwoli kary za zbrodnie skazany na wieczne wygnanie”.
Jan Długosz w XV w. także wspomina o historii zabójstwa: „(…)w dogodnym czasie zamordował starszego brata, a okryte ranami zwłoki zakopał w piasku”.
Inna wersja legendy powiada, iż w zamierzchłych czasach rozciągała się tutaj wielka Puszcza Niepołomicka, w której podczas łowów miał zginąć brat księcia Krakusa, a kopiec usypano na jego mogile.
Także w XVI w. kurhanem interesowali się historycy i pisarze, jak choćby M.Kromer.
W XIX w. kopiec rozkopano na życzenie dawnego dziedzica, prowadzącego amatorskie „poszukiwania skarbów”. Jednak wówczas nic nie odnaleziono. Do dziś przez środek kopca prowadzi głęboki wykop.
Według historyków tajemniczy kopiec związany jest z obrządkiem ciałopalnym. Takie kurhany z epoki plemiennej są zazwyczaj bardzo ubogo wyposażone i trudno ustalić datę ich powstania.

Jak się okazało, miejscowi nie bardzo zdają sobie sprawę z istnienia kurhanu, ani z tradycji, jaka się z nim wiąże. Stąd dotarcie do kopca położonego pośród pól uprawnych może nastręczać kłopotów.

Szkoda tylko, że pamięć o tym, bądź co bądź, zabytku jest taka mizerna, a wiele podobnych kopców-kurhanów z niewiedzy, ignorancji czy głupoty została zniszczona.

Kopiec Kraka II w Krakuszowicach

Źródło: G.Gill - “Kopce na ziemiach Polski” 1997r.

Przy okazji zwiedzania Muzeum w Auschwitz, polecam zaplanować wizytę w Centrum Żydowskim w Oświęcimiu. Mieści się ono przy ul. ks.Jana Skarbka 5. Placówka prowadzi działalność edukacyjną, skierowaną zarówno do grup szkolnych, jak i dorosłych.
Obok znajduje się dom ostatniego żydowskiego mieszkańca Oświęcimia, Szymona Klugera. Po jego śmierci w 2000 roku, jego rodzina przekazała budynek na rzecz Centrum Żydowskiego. Obecnie trwa renowacja budynku, natomiast w przyszłości obiekt ma zostać przekształcony na muzeum i stanowić przykład typowego domu rodziny żydowskiej z okresu międzywojennego. Ostatnio nie słyszałam jednak o postępach w tych pracach, a ze strony placówki zniknęła informacja o projekcie. Obawiam się jednak, że zaniechano realizacji tego ciekawego przedsięwzięcia…

Wśród licznych propozycji zajęć oferowanych przez Centrum Edukacyjne polecam warsztaty:

• „ Bracia starsi w wierze” - Wykład przybliża m.in. żydowskie święta, zwyczaje i obrzędy. Podczas warsztatów zwiedza się również synagogę.
• „Po co nam tolerancja?” - Podczas zajęć wyświetlany jest film dokumentalny „Niebieskoocy”, dotyczący eksperymentu przeprowadzonego przez amerykańską nauczycielkę Jane Elliott w grupie dorosłych, podzielonej, na podstawie koloru oczu, na dyskryminujących i dyskryminowanych. Film pokazuje jak niezwykle łatwo można poniżać drugiego człowieka oraz jak czują się ludzie prześladowani. W drugiej części zajęć odbywa się dyskusja uczestników na temat uprzedzeń i stereotypów funkcjonujących współcześnie w Polsce i możliwych sposobach ich przezwyciężania.

Zajęcia mogą być idealnym dopełnieniem lekcji na temat Holocaustu. Czas trwania zajęć: 90-120 min. Sugeruję, aby lekcję zamówić przed zwiedzaniem dawnego obozu Auschwitz.
Więcej informacji: Centrum Żydowskie w Oświęcimiu