Cmentarz żydowski w Wieliczce

wtorek, listopad 16, 2010

Kirkut w Wieliczce

Kirkut w Wieliczce

Żydzi byli obecni w Wieliczce już w czasach średniowiecznych. Trudnili się m.in. handlem solą pochodzącą z wielickich kopalni, później bywali również ich dzierżawcami, co przynosiło ogromne dochody. W XVI wieku król Zygmunt August wydał rozporządzenie zakazujące osiedlania się Żydom w Wieliczce. W związku z tym na obrzeżach miasta powstała żydowska dzielnica Klasno, sąsiadująca z Grabówkami. Tam też znajdował się żydowski cmentarz tzw. kirkut.
Ograniczenia osadnictwa w Wieliczce zostały zniesione dopiero w XIX wieku. W tym okresie powstała tutaj gmina żydowska. Dokumenty mówią, iż w tym czasie Żydzi stanowili ok. 10% mieszkańców miasta, zaś przed samym wybuchem wojny stanowili prawie 50 % społeczności. Wielu z nich wchodziło w skład miejscowej elity lekarzy, prawników, kupców.

W czasie wojny, wraz z ludźmi bezpowrotnie zaginął specyficzny orientalny folklor, charakterystyczny dla żydowskich dzielnic, niegdyś obecnych w wielu polskich miastach i miasteczkach…
W Wieliczce podobno zachowały się po dzień dzisiejszy trzy budynki synagogalne, których jeszcze nie widziałam.
Jeśli chodzi o cmentarz żydowski, można mówić już tylko o skromnych pozostałościach, jakie odnaleźć można w lesie. Kirkut ten powstał w XVIII wieku na terenie historycznej Sierczy (Klasno), przy granicy Wieliczki, na zboczu wzgórza. Ostatni pogrzeb miał tutaj miejsce w 1942 roku. Cały teren tej nekropolii otaczało niegdyś ogrodzenie z kamiennych łupków a cmentarz przecinały zadbane alejki. Do dziś przetrwało kilkadziesiąt niekompletnych, kamiennych nagrobków.

Zostaw komentarz